سقط جنین به علت بیماری: علل، انواع، پیشگیری و درمان | راهنمای کامل و علمی
سقط جنین به علت بیماری سقط جنین یکی از تجربیات تلخ در زندگی بسیاری از زنان است که میتواند به دلایل مختلفی رخ دهد. در میان تمام علل شناختهشده، بیماریها یکی از عوامل مهم و گاه پنهان در بروز سقط محسوب میشوند. برخی از این بیماریها قبل از بارداری وجود داشتهاند و برخی در حین بارداری بروز میکنند. شناسایی بهموقع این بیماریها میتواند جلوی تکرار سقط و آسیبهای بعدی را بگیرد.
سقط جنین چیست؟
سقط جنین به از دست رفتن بارداری قبل از هفته بیستم گفته میشود. این پدیده ممکن است بهصورت طبیعی یا القایی رخ دهد. در سقط طبیعی، بدن به دلیل مشکلات داخلی یا خارجی، جنین را دفع میکند. یکی از اصلیترین دلایل این نوع سقط، ابتلای مادر به بیماریهای خاص است.
نقش بیماری در سقط جنین به علت بیماری
بیماریها از طریق تأثیر بر هورمونها، گردش خون، عملکرد ایمنی بدن یا سلامت رحم میتوانند مانع رشد طبیعی جنین شوند. گاهی بیماری بهصورت مستقیم بافت جنینی را از بین میبرد و گاهی محیط رحم را برای ادامه بارداری نامناسب میکند. اهمیت شناخت بیماریها در این است که بسیاری از آنها قابل کنترل هستند، اما تنها در صورتی که بهموقع تشخیص داده شوند.
بیماریهای عفونی منجر به سقط جنین به علت بیماری
توکسوپلاسموز
یک عفونت انگلی است که از طریق گوشت خام یا تماس با گربه منتقل میشود. در سهماهه اول بارداری میتواند باعث سقط یا ناهنجاریهای جنینی شود.
4.2. ویروس سیتومگالو (CMV)
از عوامل رایج سقطهای غیرقابل توضیح است. این ویروس میتواند به مغز جنین آسیب برساند و باعث مرگ زودهنگام شود.
4.3. سرخجه، تبخال، زیکا و آنفلوآنزا شدید
همگی از عفونتهایی هستند که میتوانند در صورت ابتلا در دوران بارداری، خطر جدی برای جنین ایجاد کنند.
بیماریهای خودایمنی و سقط جنین به علت بیماری
5.1. لوپوس
در لوپوس، سیستم ایمنی به بافتهای بدن حمله میکند. این بیماری با لخته شدن خون در جفت و اختلال در رشد جنین همراه است.
5.2. روماتیسم مفصلی و MS
این بیماریها اگر بهدرستی کنترل نشوند، ممکن است با افزایش التهاب و تداخل دارویی باعث سقط شوند.
مشکلات هورمونی و سقط جنین به علت بیماری
6.1. کمبود پروژسترون
پروژسترون هورمونی کلیدی در حفظ بارداری است. کمبود آن در سهماهه اول میتواند منجر به ریزش دیواره رحم و سقط شود.
6.2. اختلالات تیروئیدی
کمکاری یا پرکاری تیروئید میتواند بر تعادل هورمونی و رشد جفت تأثیر گذاشته و باعث سقط مکرر شود.
بیماریهای رحم و ناهنجاریهای رحمی سقط جنین به علت بیماری
فیبروم رحم
سپتوم رحمی (دیواره داخل رحم)
رحم دو شاخ یا رحم تکشاخ
پولیپ یا چسبندگی داخل رحم
این مشکلات فیزیکی مانع رشد طبیعی جنین میشوند یا به جریان خون جفت لطمه میزنند.
بیماریهای مزمن و زمینهای
8.1. دیابت کنترلنشده
قند خون بالا منجر به اختلالات رشد و ناهنجاریهای جنینی میشود.
8.2. فشار خون بالا
باعث کاهش خونرسانی به جفت شده و میتواند سقط یا زایمان زودرس را در پی داشته باشد.
8.3. بیماری کلیوی یا قلبی
برخی از این بیماریها باعث اختلال در تغذیه جنین و در نهایت سقط میشوند.
ناهنجاریهای ژنتیکی و سقط جنین به علت بیماری
گاهی نه مادر و نه جنین بیماری فعال ندارند، اما نقص در ساختار کروموزومی جنین منجر به سقط میشود. این نوع سقط اغلب در سهماهه اول بارداری رخ میدهد و با آزمایشهای ژنتیکی قابل شناسایی است.
بیماریهای مقاربتی و نقش آنها در سقط
کلامیدیا
سیفلیس
گنوره
HIV
این بیماریها با ایجاد عفونت در رحم و مایع آمنیوتیک، میتوانند باعث سقط یا زایمان زودرس شوند. تشخیص و درمان آنها قبل یا در اوایل بارداری بسیار مهم است.
تأثیر بیماریهای قلبی مادر بر سقط جنین به علت بیماری
بیماریهای قلبی یکی از عوامل مهمی هستند که میتوانند بارداری را به یک فرایند پرخطر تبدیل کنند. زنانی که از مشکلات مادرزادی قلب یا نارسایی قلبی رنج میبرند، ممکن است به دلیل گردش خون ناکارآمد، اکسیژنرسانی مناسبی به جنین نداشته باشند. این کمبود اکسیژن میتواند در رشد جنین اختلال ایجاد کرده و در برخی موارد منجر به سقط خودبهخودی شود.
از جمله خطرناکترین شرایط، آریتمیهای شدید، نارسایی بطن چپ و فشار خون ریوی هستند که در صورت عدم کنترل، احتمال از دست دادن جنین را افزایش میدهند. برخی از داروهای قلبی نیز ممکن است اثرات تراتوژن داشته باشند یا باعث تغییرات در جریان خون رحم شوند، به همین دلیل نیاز به نظارت دقیق پزشکی دارند.
نقش بیماریهای گوارشی در سقط جنین
ظاهرا ممکن است بیماریهای گوارشی تأثیر مستقیم بر سقط نداشته باشند، اما در شرایط حاد مانند بیماری کرون یا کولیت اولسراتیو، التهاب شدید، سوء جذب مواد مغذی، کمخونی مزمن و کاهش وزن میتواند به صورت غیرمستقیم بر سلامت جنین تأثیر منفی بگذارد. در موارد شدید، بدن مادر به دلیل سوء تغذیه قادر به تأمین نیازهای تغذیهای جنین نیست و ممکن است بارداری به صورت ناگهانی متوقف شود.
در برخی بیماران گوارشی، نیاز به داروهایی وجود دارد که ممکن است برای جنین مضر باشند (مثل متوترکسات یا کورتیکواستروئیدها در دوز بالا). بنابراین کنترل دارویی دقیق و مشاوره پیش از بارداری در این دسته از زنان بسیار حیاتی است.
دیابت کنترلنشده و خطر سقط جنین به علت بیماری
دیابت یکی از بیماریهایی است که اگر بهدرستی کنترل نشود، میتواند عوارض متعددی برای مادر و جنین داشته باشد. سطح بالای قند خون، بهویژه در سهماهه اول بارداری، احتمال بروز ناهنجاریهای مادرزادی، مرگ داخل رحمی و سقط را بهطور قابل توجهی افزایش میدهد. مطالعات نشان دادهاند که زنانی با HbA1c بالای ۷ درصد در زمان بارداری، بیشتر در معرض خطر از دست دادن جنین قرار دارند.
افزون بر این، دیابت میتواند باعث اختلال در عملکرد جفت شود و از اکسیژنرسانی و تغذیه کافی به جنین جلوگیری کند. همچنین، هیپوگلیسمی شدید ناشی از داروهای کاهنده قند خون نیز میتواند برای جنین خطرناک باشد. کنترل منظم قند خون، پایش انسولین و رژیم غذایی مناسب، از عوامل کلیدی برای جلوگیری از سقط در بیماران دیابتی هستند.
آندومتریوز و ناباروری بههمراه سقط مکرر
آندومتریوز بیماری مزمنی است که در آن سلولهای شبیه به آندومتر (پوشش داخلی رحم) در نقاطی خارج از رحم رشد میکنند. این بیماری میتواند موجب التهاب، چسبندگی و اختلال در لانهگزینی جنین شود. در برخی موارد، حتی پس از لقاح موفق، این التهابها محیط رحم را برای ادامه بارداری نامناسب میکنند و منجر به سقط در هفتههای اولیه بارداری میشوند.
همچنین، درمانهای دارویی آندومتریوز مانند آگونیستهای GnRH میتوانند تخمکگذاری را متوقف کنند و تعادل هورمونی را بههم بزنند. در نتیجه حتی پس از لقاح مصنوعی یا بارداری طبیعی، حفظ جنین تا پایان بارداری بسیار دشوار خواهد بود مگر آنکه درمان دقیق و مرحلهای صورت گیرد.
تأثیر بیماریهای روانپزشکی بر حفظ بارداری
گرچه بهظاهر بیماریهای روانی به جنین آسیبی وارد نمیکنند، اما اضطراب، افسردگی شدید، اختلال دوقطبی یا اسکیزوفرنی میتوانند به شکل غیرمستقیم زمینهساز سقط شوند. مصرف برخی داروهای روانپزشکی در دوران بارداری (مانند لیتیوم، والپروات سدیم و برخی ضدافسردگیها) با افزایش خطر ناهنجاریهای مادرزادی و مرگ جنین در ارتباط هستند.
همچنین، بیتوجهی مادر به خودمراقبتی، تغذیه، خواب و مراجعه به پزشک در اثر اختلالات روانی، میتواند بارداری را در معرض خطر قرار دهد. بروز استرسهای مزمن و افسردگی، میزان ترشح کورتیزول را افزایش میدهد که این موضوع بهطور مستقیم با سقطهای مکرر در ارتباط است. در نتیجه، مداخلات روانشناختی برای حمایت از سلامت روان مادر، به اندازه درمانهای جسمی اهمیت دارد.
[…] سقط جنین به علت بیماری […]
[…] سقط جنین به علت بیماری […]
[…] سقط جنین به علت بیماری […]